 Is
een PVT, PV of OR wettelijk verplicht?
Wat
zijn de rechten en plichten van een PVT?
Welke
onderwerpen worden besproken tijdens een PVT-vergadering?
Uit
hoeveel personen bestaat een PVT? En wie zijn dat?
Hoe
vaak vergadert een PVT?
Wat
kost een PVT in tijd en geld?
Wat
levert een PVT op?
Waarom
moet juist ook een klein bedrijf voor medezeggenschap kiezen?
Zijn
er ook slechte ervaringen met medezeggenschap?
Op
welke termijn mag ik resultaten verwachten van medezeggenschap?
Hoe
maak ik medezeggenschap intern bespreekbaar?
Krijg
ik ook met vakbonden te maken...
Is een PVT, PV of OR wettelijk verplicht?
Ja, medezeggenschap is wettelijk verplicht en daar zijn verschillende
regels voor vastgelegd in de Wet op de Ondernemingsraden.
Bijvoorbeeld: Bedrijven met 10 tot 50 werknemers kunnen
vrijwillig een PVT instellen. Een PVT is echter verplicht
als de meerderheid van de werknemers hierom vraagt. Als er
geen PVT is moet men verplicht een personeelsvergadering (PV)
instellen. Dit is een vergadering waarin ondernemer en medewerkers
ten minste een keer per jaar samenkomen. Dit overleg gaat
over de algemene gang van zaken, de bedrijfsresultaten en
verwachtingen, het personeel en het sociale beleid. Een bedrijf
tussen 10 en 50 werknemers kan ook vrijwillig een OR instellen.
Bedrijven met 10 of minder werknemers
is verplicht een personeelsvergadering (PV) te hebben maar
kan ook een PVT instellen.
Een bedrijf met 50 of meer werknemers is verplicht
een OR (ondernemingsraad) in te stellen. Let op: in de meeste
CAO's zijn nadere afspraken gemaakt rond medezeggenschap.
Zo kan het zijn dat een PVT of OR toch verplicht is.
Wat zijn de rechten en plichten van een PVT?
Samengevat komen de rechten neer op meepraten en meedenken over
het (sociaal en economisch) beleid van het bedrijf. In de Wet
op de Ondernemingsraden zijn de rechten van de PVT als volgt
verwoord:
Informatierecht
Om zijn werk goed te kunnen doen heeft de PVT informatie nodig.
Dit wordt het informatierecht genoemd.
Instemmingsrecht
Zonder instemming van de PVT mag de ondernemer geen besluiten
uitvoeren op het gebied van arbeidsomstandigheden, ziekteverzuim
en werktijden.
Adviesrecht
De PVT heeft het recht om de ondernemer advies te geven bij
beslissingen die belangrijke gevolgen hebben voor een kwart
van de werknemers. Daarbij kunt u denken aan een reorganisatie,
een fusie of een grote investering. Dit worden de bijzondere
rechten of bevoegdheden genoemd.
Algemene rechten
- De PVT bespreekt minstens twee keer per jaar de algemene
gang van zaken met de werkgever.
- De PVT heeft het recht om deskundigen van buiten de onderneming
in te schakelen.
- PVT-leden hebben recht op scholing.
- PVT-leden hebben rechtsbescherming; zij kunnen niet ontslagen
worden vanwege de medezeggenschap.
- De PVT recht op faciliteiten (overleggen in werktijd),
vergaderruimte, telefoon, papier, een computer, kopieermogelijkheden,
enzovoorts.
En bovenal is er het Overlegrecht;
samen praten is samen verder komen. De PVT mag ook zelf met
voorstellen komen om zaken in het bedrijf te verbeteren. In
sommige CAO's zijn de rechten van de PVT uitgebreid.
De PVT heeft ook plichten die voortvloeien uit de WOR. Zo
dient een PVT zich te houden aan de taak van medezeggenschap
maar ook om de informatie van het bedrijf vertrouwelijk te
behandelen. Ook dient een PVT (maar ook de ondernemer) zich
aan de procedures van het instemmings- en adviesrecht te houden.
Welke onderwerpen worden besproken
tijdens een PVT-vergadering?
Wie bepaalt de agenda? De ondernemer bepaalt samen met de
PVT de agenda. De onderwerpen die besproken worden gaan over
de sociale en economische besluiten in het bedrijf. Denk daarbij
aan arbeidsomstandigheden, ziekteverzuim en werktijden. Maar
ook aan grote investeringen, het overnemen van een ander bedrijf
of daarmee samengaan. De PVT overlegt dus namens de werknemers
met de ondernemer over zaken die belangrijk zijn voor de werknemers
en het bedrijf. De PVT gaat niet over individuele werknemers
of kleine zaken.
Uit hoeveel personen bestaat een PVT?
En wie zijn dat?
Een PVT bestaat uit drie personen. Iedereen kan lid worden
van de PVT behalve de ondernemer. In praktijk gebeurt het
dat mededirecteuren, ook al staan ze op de loonlijst als werknemer,
van het PVT-lidmaatschap afzien.
Hoe vaak vergadert een PVT?
Er zijn twee soorten vergaderingen voor de medezeggenschap:
De onderlinge of PVT-vergadering
Eerst vergadert de PVT zelf om een aantal zaken te bespreken.
De onderlinge vergadering wordt PVT-vergadering genoemd en
vindt vier keer per jaar plaats.
Overlegvergadering
Na de onderlinge vergadering, volgt overleg met de ondernemer
om informatie, ideeën en standpunten uit te wisselen en eventueel
besluiten te nemen. Ook deze vergadering vindt vier keer per
jaar plaats.
Vaak wordt achter elkaar 'doorvergaderd' waarbij in praktijk
de directeur na een uur vergaderen bij de PVT aanschuift.
Het gebeurt ook dat tussen de PVT-vergadering en de Overlegvergadering
een periode van bijvoorbeeld een week zit. Dit geeft de gelegenheid
om zaken uit te zoeken of op te lossen.
Voor dringende zaken mag de PVT extra vergaderingen beleggen.
Maar dat kan een ondernemer ook doen; hij hoeft niet te wachten
tot de volgende vergadering. In een extra korte bijeenkomst
kunnen ook besluiten worden genomen die niet kunnen wachten.
Wat kost een PVT in tijd en geld?
De kosten variëren per bedrijf omdat de medezeggenschap verschillend
wordt ingevuld. Het is verstandig om jaarlijks een begroting
voor de medezeggenschap op te stellen. Om te vergaderen, zaken
te bespreken en voor te bereiden moeten PVT-leden hun werk
onderbreken. Naast deze uren, kunt u in de begroting ook andere
kosten opnemen zoals cursusgeld, een abonnement op een OR-blad,
een digitaal abonnement, telefoonkosten, kopieerkosten en
kosten voor deskundige ondersteuning. Een schatting voor een
PVT (inclusief uren en cursus) is zo'n 2.000 euro per jaar.
Zonder uren en scholing is dat zo'n 500 euro per jaar.
Wat levert een PVT op?
Steeds meer bedrijven beseffen dat de PVT een 'winstpost'
kan zijn en meerwaarde voor het bedrijf heeft. Wanneer de
PVT goed wordt geïnformeerd, en de PVT dat weer terugkoppelt
naar de achterban, kan dat de arbeidsproductiviteit, de werktevredenheid
en de motivatie ten goede komen. Aan de andere kant is het
belangrijk dat de PVT signalen van de achterban doorgeeft
aan de ondernemer. De PVT als 'doorgeefluik' voorkomt onrust
en spaart dus kosten. Verder is een PVT ook geschikt om gezamenlijke
regelingen in het bedrijf af te spreken. De ondernemer hoeft
maar met 1 gesprekspartner te overleggen en de regeling geldt
voor alle werknemers. Dat spaart tijd en voorkomt eventuele
weerstand. Verder kan een PVT op economisch en sociaal gebied
ook rechtstreeks voor 'winst' zorgen. Bijvoorbeeld door het
aanreiken van goede ideeën of tips en te letten op zaken die
scheef dreigen te gaan in het bedrijf.
Waarom moet juist ook een klein bedrijf
voor medezeggenschap kiezen?
Medezeggenschap is niet alleen verplicht, het kan het
bedrijf ook voordelen bieden. Naast de tips en ideeën zijn
werknemers beter betrokken bij het bedrijf en daardoor wellicht
gemotiveerder. Dat levert ook wat op. En het komt ook de sfeer
ten goede. Bovendien willen toekomstige werknemers alleen
daar werken waar de zaken goed in orde zijn, ook de inspraak.
Wat zijn de grootste obstakels bij het starten van medezeggenschap
en hoe die te overwinnen? Een goed begin is het halve werk.
Via internet en collega-bedrijven zijn vaak makkelijk aanwijzingen
en gratis tips te verzamelen. Van belang is een goede voorlichting
aan het personeel. En denk ook aan scholing voor zowel de
ondernemer als de PVT-leden. Elke vakman werkt met goed gereedschap
en dat geldt ook voor de medezeggenschap. Dus zorg onder meer
voor een goede agenda, een rustige vergaderruimte, zinvolle
agendapunten, gebruik van telefoon en internet en ondersteuning.
En geef de PVT-leden ruimte om mee te denken en mee te praten.
Dan zijn de grootste obstakels al overwonnen.
Zijn er ook slechte ervaringen met
medezeggenschap?
Slechte ervaringen worden vaak niet opgeschreven, maar er
zijn wel voorbeelden bekend. Zo wist een directeur/eigenaar
niet zo goed wat hij met zijn PVT kon bespreken en werden
de vergaderingen afgeraffeld. De meerwaarde wordt dan niet
zichtbaar en de PVT-leden kregen het gevoel niet serieus genomen
te worden. Andersom komt ook voor. Een directeur die serieus
een verhuisplan van het bedrijf voorlegt aan de PVT, terwijl
de PVT-leden niet weten waar ze op kunnen letten. Dan krijg
je een lauwe reactie waar het bedrijf niet zoveel aan heeft.
Beide voorbeelden geven aan dat zowel de directeur als de
PVT-leden eerst het 'vak' van overleggen moeten leren, in
elk geval 'ingespeeld' moeten raken. Net als met voetbal.
Iedereen kan achter een bal aan rennen maar om te voetballen
en te scoren moet je wel wat geleerd hebben. Teamwerk is belangrijk,
met het PVT-werk moet je ervaring opdoen.
Op welke termijn mag ik resultaten
verwachten van medezeggenschap?
Als een bedrijf voor het eerst een PVT opricht moeten de leden,
de directeur en alle werknemers hier aan wennen. Resultaatgericht
overleggen is een kunst apart en dat heb je niet zomaar onder
de knie. Ook moet de ondernemer vaak wennen aan 'meedenkers
en meepraters'. Voorheen kon deze immers alle beslissingen
zelf nemen. Dat is een groeiproces, een gewenning en een half
jaar is zo om. Uit onderzoek blijkt dat een positieve houding
van de ondernemer veel invloed heeft op wat medezeggenschap
oplevert. Wie bijvoorbeeld bij een investering in machines
de tips van de PVT goed verzamelt heeft direct al de 'winst'
te pakken.
Hoe maak ik medezeggenschap intern
bespreekbaar?
Als de ondernemer met een PVT aan de slag wil, is het handig
om iemand uit te nodigen die dit op een goede manier kan toelichten.
Dat kan bij een feestelijke gebeurtenis, bedrijfsbijeenkomst
of jaarafsluiting zijn. De ondernemer kan zelf een goed moment
kiezen en zelf het woord nemen, maar een PVT-lid van een ander
bedrijf, of een collega-ondernemer die al een PVT heeft of
andere praktijkdeskundigen zijn vaak prima in staat een goed
verhaal te presenteren. Let ook op de vorm. Een video of DVD,
een spel, forumdiscussie of werken met stellingen breekt de
sfeer open bij zo'n 'ver van mijn bed show' als medezeggenschap.
Daarna is het goed praten.
Na zo'n bijeenkomst is het zaak op medezeggenschap terug te
komen door schriftelijke informatie te verspreiden. Of via
e-mail. Denk ook eens aan het ophangen van posters. Op die
manier raken werknemers langzamerhand aan het idee gewend
en kunnen de eerste stappen worden gezet.
Krijg ik ook met vakbonden te maken
als ik start met medezeggenschap in mijn bedrijf?
Als een bedrijf met een PVT begint krijgt het niet met een
vakbond te maken. Wel is het zo dat de vakbond kandidaten
mag voordragen voor in een PVT. De PVT is voor het bedrijf
en de vakbond voor de hele sector en staat buiten het bedrijf.
Gewoonlijk hoort u weinig van de vakbond tenzij er zaken in
uw bedrijf spelen die op gespannen voet staan met de CAO of
wetgeving. Als de ondernemer alles goed regelt met de PVT
is er niets aan de hand.
Hebt u een andere vraag? Wij beantwoorden die graag.
Stuur een emailbericht naar info@vergadertijgeren.nl |
